Ds. Jan Coetzee 6 Oktober 1996 Oggenddiens

Lees: II Korinth. 6:11- 7:1 Teks: II Korinth. 7:1

Sing: Ps. 118: 2,3

Ps. 128: 1

Ps. 15: 1,2

Ps. 119: 39, 40

Ps. 42: 5, 7

Die Bybel is, in die brief aan die Korinthiërs, besig om aan die gelowiges te leer hoe ons op hierdie aarde moet lewe. En dan is die beginsel wat die Bybel aan ons deurgee dit: ons moet ‘n rein lewe voer.

Nou is dit ‘n vraag: wat doen jy, as jy ‘n rein lewe het? Waaruit en waarin bestaan hierdie reinheid? Dan gee die Bybel op baie plekke aan hierdie ‘rein lewe’ ‘n bepaalde naam (‘n tegniese naam, kan ons dit noem) nl. Heiligmaking.

Ons moet leer om heilig te word. Maar daarin help God ons en Hy help ons op ‘n buitengewone manier, anders as wat ‘n mens dit sou doen: Hy gee beloftes.

En die beloftes word jou besitting en uit die beloftes se krag kan ‘n mens dan die kwaad die hoof bied.

Dis so anders as wat ‘n mens dit sou doen. ‘n Mens sou een versterk met kennis, met krag, met wapens, met toerusting van allerlei aard... Maar God doen dit nie. Hy gee ‘n belofte. ‘n Belofte wat herhaal word uit die oudheid, nie nuwes nie. Dis oor en oor dieselfde. En dan sê Hy vir die gelowiges: gebruik nou hierdie beloftekrag. As jy in die versoeking kom, onthou God se belofte is so goed as die uitvoering daarvan. Dit is die hele saak. Ons wil dan oor hierdie beloftes, waarvan die Bybel praat, eerste iets sê.

Dit kom daarop neer dat God vir ons ‘n Vader sal wees. Die Vaderskap van God is vir Paulus en vir die mense van Korinthe nie ‘n nuwe gedagte nie, net soos dit vir ons nie nuut is nie, Reeds die profeet Jeremia het met die gedagte gekom, dat God ‘n Vader sal wees. Ons het dit hier aangehaal: dis in Jeremia 31: 9. En ook die profeet Hosea het aan Israel geleer dat God ‘n Vader is.

Nou klink dit vir ons so doodgewoon. Wie van ons weet nie dat dit die Vader in die Hemel is tot Wie ons bid nie? Maar stel dit teenoor die heidendom waaruit die mense van Korinthe hul herkoms gehad het. Die gode is nie die mense se vader nie. Hy is of jou dienaar --as jy goed genoeg offer sal hy doen wat jy sê—of hy is die wrede beskikker oor jou lotgevalle. Al die afgodestelsels ontbreek in ‘n vaderskap. Ja, die afgode het almal ‘n vaderfiguur, maar dan is dit ‘n ‘hoofgod’ met ‘n klomp kleintjies onder hom. Hy is nié die mense se vader nie. As hulle dan praat van die afgod van die Baäldiens, genoem Eël, as ‘vader’ dan het hulle bedoel, hy’s vader van ‘n spul afgode.

As ons God ‘Vader’ noem sê ons: Hy is my Vader. Dit is die vaderskap.

En daarop kom die beloftes van God neer: dit is die troosryke versterking vir die gelowiges. As ‘n mens hierdie beloftes, waarvan Paulus aanhaal, weer lees, soos dit hier in vers 16-18 staan, sal u hoor dit is so:

“Ek sal in hulle woon,” (want die gelowiges is ‘n tempel van God) “Ek sal onder hulle woon en onder hulle wandel en Ek sal hulle God wees en hulle sal vir My ‘n volk wees; daarom, gaan onder hulle uit, sonder julle af, spreek die Here, en raak nie aan wat onrein is nie, en Ek sal julle aanneem en Ek sal vir julle ‘n Vader wees en julle sal vir My seuns en dogters wees, so spreek die Here, die Almagtige.”

Dit loop uit, al hierdie wonderlike beloftes, waaraan die opdrag verbind is, op: gaan dan uit onder dié wat die belofte nie glo nie, “Ek sal vir julle ‘n Vader wees...”

En dit is wat ‘n gelowige se lewe so anders maak as ‘n ongelowige s’n. Ons het ‘n Vader wat alles kan en wil en sal doen. As mense meer op die Vaderskap van God wou staat maak --dis dalk nie die regte woord nie, ‘vertrou’ is seker beter—as mense meer hoop wil vestig op die feit dat God Vader is, dan sal baie van ons angs en vrees en bekommernisse wegval. Hoe rus ‘n mens se gemoed nie as jy daaraan dink dat God Vader is nie. Hy sorg... Hy slaap nie, Hy is magtig, Hy beskerm, Hy bewaar...

En terwyl ons nou hierdie beloftes het, sê Paulus (ons hét hulle, dis ons eiendom, niemand kan dit van ons wegneem nie), terwyl ons dit het, moet ons die heiligmaking volbring. Dit is die vertrekpunt van die verbetering en suiwering van ‘n mens se lewe, dat God aan my ‘n belofte gee: Hy sal my Vader wees.

Nou sal een sê: Wanneer?

Die oomblik wanneer jy na die belofte luister gaan hy in vervulling. U moet onthou dat God se belofte nie soos ‘n mens s’n is nie. As ek vir u iets belowe, dan moet ek dit nog doen. As God Sy beloftewoord gee, staan dit vas, want God kan nie ‘n Woord gee wat nie gaan gebeur nie. Sò is dit met die beloftes van God.

En nou is aan die Vaderskap ook gebind, volgens die Evangelie, die Koninkryk van God. Daaroor is daar al baie uitvoerig geskrywe. As u luister na die Woorde, die onderrig van onse Here Jesus, soos wat dit in die Evangelies opgeskrywe is, sien mens dat wanneer Hy van die Hemele praat, dan praat Hy van ‘My Vader’ en ‘Ons Vader’.

Die belofte van God se Vaderskap is die vertrekpunt van ons heiligmaking omdat dit ook gebind is aan die koninkryk van God. En die Koninkryk van God staan teenoor al die onrus en geweld en onvrede van die wêreld.

Die Here Jesus gaan daarom ook ‘n Vrederyk op aarde vestig sodat die teenstelling van die onheil, van hulle wat die belofte nie glo nie, en die rus in die gemoed van al die baie mense wat die belofte wel glo, kan blyk. Die Here wil, net soos wat Hy doen hier op aarde, terwyl ons nog nie vrede het nie, terwyl ons nog in stryd en worsteling staan, die teenstelling maak tussen heilig en onheilig.

En hierdie teenstelling van heilig—onheilig, godvresend—godveragtend, gaan ewig vasstaan in die teensteling van koninkryk en verworpeling; van vrede en straf teenoor mekaar. Ons kry soms swaar in die lewe en dan het ‘n mens die bekommernis, is God nie besig om my te straf nie, het ek nie ‘n vreeslike ding begaan en daarom slaag my lewe nie? Dis nooit, nooit so nie!

Die onrus van hierdie lewe is vir hulle wat die belofte het, tydelik. Dis iets wat verbygaan. Gewoonlik is die feit dat iets verbygaan, vir ‘n mens iets om jou oor te bekommer. Jou lewe gaan verby, jou jeug gaan verby, jou werktyd gaan verby, maar jou onrus gaan òòk verby. En die leed en die droefheid gaan verby en die spanning en die smart hou op. Wat standhou is die beloftewoord van God.

Die Bybel gebruik die woord ‘belofte’ stellig omdat dit mensetaal is waarin die Woord kom, maar as ons oor die belofte van God mensvormig sou dink, maak ons ‘n fout. God se belofte en die daarstel van wat Hy belowe, is dieselfde. As God sê: ‘Ek sal hulle help’, dan ís Sy krag by ons. As Hy sê: ‘Ek sal onder hulle woon’, dan ís Hy by ons. ‘n Belofte van God is nie iets wat nog moet kom nie.

Sê die Psalm nie: “geen hede, toekoms of vergange...”, tyd tel nie? Daarom is hierdie beloftes wat ons besit, wat ons het, die vertrekpunt van my heiligmaking en van die teenstelling wat God op aarde eis, en dit moet ons volbring.

Ons wys u op die tweede paar gedagtes wat uit hiedie teks kom; dat ons die heiligmaking moet volbring. Hoe verkeerd sou dit nie wees as ons die Bybel gaan verander soos sommige dink moet gebeur nie, dat ons praat van ‘ons’ heiligmaking of’my’ heiligmaking, ‘my’ proses wat in ‘my’ lewe tot stand kom.

Ek glo nie dit is iets wat by ons bestaan nie. Maar jy hoor baie dat mense praat van ‘ons’ heiligmaking, ‘die kerk’ se heiligmaking. Dis nie iets wat aan die kerk behoort nie.

Die kerk het die belofte. Die heiligmaking is iets wat jy moet doén. En dit is die belydenis van die werk wat die Heilige Gees in ons doen. ‘n Belydenis, ‘n erkenning dat die Here in my woon. As Hy hier sê, as deel van die belofte: ‘Ek sal in hulle woon en onder hulle wandel omdat hulle ‘n tempel is’, dan praat die Bybel van die Heilige Gees van God en Sy werk.

Wanneer ons dan die heiligmaking moet volbring, begin dit soos alles in godsdiens, by die Here, die Almagtige, se werk. Die heiligmaking is ‘n belydenis dat die Heilige Gees in ons leef. Hoe kon ek sê die Gees van God woon in my en ek leef soos ‘n dier of soos ‘n heiden?

Die begin van die proses van om te volbring (want om te volbring is iets wat begin en klaar word, dis ‘n proses) die begin van die heiligmaking is dat ons moet sê: die Heilige Gees werk in my.

Kan u nou sien hoe verskriklik is dit as mense meen dat hulle moet vra: kom tog deur U Gees na ons toe; dat hulle na die Gees van God moet soek?! En wanneer jy in die ekstase van die Heilige Gees meen dat jy God gevind het. Dis nie so nie! Die Heilige Gees woon in ons, is altyd by ons.

Dis deel van die belofte: ‘Ek sal onder julle woon en onder julle wandel’ d.w.s. waar jy tuis is en waar jy werk, waar jy gaan, is hierdie heiligmakende, oortuigende werk van die Heilige Gees inderdaad die sentrale punt waarom ons hele geloofsbelydenis draai. Kan ek sê dat die Vader my geskape het en my versorg, as ek nie weet dat die Heilige Gees dit in my as ‘n oortuiging sê nie?

Hoe kan ek bely as ek nie oortuig is nie? As ek sê die Here Jesus vergewe my sonde, maak my salig en bring my in die ewige Koninkryk van God, dan kan ek dit nie sê as die Heilige Gees nie in my woon nie.

Daarom is die belydenis oor die werk van die Heilige Gees dié saak waaroor dit gaan in ons geestelike lewe. En geen wonder nie dat juis oor hierdie belydenis die verwarring, die foute, en die misverstande bestaan. En die vernaamste van hierdie foute, waar alles op neerkom, is, ek moet God vrá: ‘Gee tog U Gees’, terwyl; Hy reeds by ons is.

Dis die één ding wat jy nié vir die Here vra nie. Jy dank Hom, ja. ‘n Mens leer in die Bybel dat wanneer jy vir God vra in die gebed, vra jy die dinge wat jy nie het nie. En die dinge w at jy wel het, daar dánk jy Hom voor. Dit is die kenmerk en struktuur van ‘n gelowige se gebed en lewe.

Nou sê hierdie teksvers, jou liggaamlike en jou geestelike lewe moet die kenmerke van die inwoon van die Gees vertoon. Nie net wanneer ek besig is met formele godsdiens, Bybel lees, Bybelstudie, kerk toe om, gebede doen, huisgodsdiens nie...Nie net dán moet die heiligmaking by my werk nie, maar ook net so goed wanneer ek besig is om kos te verdien, wanneer ek besig is om te rus; wat ons ookal mag doen, liggaamlik en geestelik, vlees en gees (dit is die woorde wat hier in die teks staan).

‘n Mens moet dit nie sommer verander in ‘liggaam en siel’ nie. ‘Vlees en gees’ is nes ‘heiligmaking’ ‘n vaste term in die Bybel. Lees ‘n bietjie Romeine 8 weer ‘n keer. Daar gaan dit uitsluitlik oor die teenstelling: ‘vlees en gees’. En as jy op een plek in die Bybel ‘liggaam en siel’ maak, dan moet jy dit op die ander plekke ook doen, en waar bly die Woord van God dan oor? Ons moet mos die Woord van God glo soos Hy dit gee.

Dis die groot teenstelling: die heiligmaking teenoor onheilig bly. Vlees en gees.

En nou kom Korinthe hier in hierdie teks en sê: moenie net dat vlees en gees ‘n teenstelling in jou lewe wees nie, bring dit bymekaar in die heiligmaking. Dis die krag van die volbring van die heiligmaking, dat wat normaalweg ‘n teenstelling is, moet verval in my lewe.

My liggaam (hy word siek, hy gaan dood), my gees (die leef); die gelowiges (wat God eer), die ongeloof (wat Hom nié eer nie); my luste en my liefde vir God; die teenstelling vlees – gees moet verval.

Ek moenie partykeer sê: hierdie ding het ek gedoen omdat ek bewoë geword het deur die waarheid van die Evangelie, nie; hierdie ding het ek gedoen omdat ek maar ‘n swak mens is, omdat ek ‘n liggaam het wat ook sy eise stel, nie. Vlees en gees moenie in ons lewe ‘n teenstelling wees nie.

Ek dink dat dit dié groot struikelblok is vir baie gelowiges waaroor ons val, dat ons hierdie teenstelling wat in die wêreld bestaan, nie uitroei nie, en dat ons die tweedelig-heid, vlees en gees, probeer behou.

En dan gebruik die Bybel hier ‘n belangrike woord nl. besoedeling.

Besoedeling is iets wat die lewe onmoontlik maak. Ons verstaan dit in ons dae baie beter, dink ek, as in die ou tyd toe die wêreld nie so besoedel was nie. Het u al op ‘n stil aand in ‘n besige straat, na die spitsverkeer beweeg, en die benoude gevoel gekry van al die uitlaatgasse van motorkarre? En onthou hoe vry haal jy asem as jy ver weg in die natuur is?

Besoedeling is maar ‘n voorbeeld. Wat word nie alles besoedel nie. Jy kan nie leef in besoedeling nie. Jy’s nie net vuil nie –ek sal nogal goed regkom al is ek vuil—dis nie net ‘n onreinheid wat jou aankleef nie, dis ‘n besoedeling wat die lewe onmoontlik maak, en daarvan moet ons ons reinig.Jy moet die besoedeling wegneem. Nie die teenstelling vlees—gees eerstens in jou eie lewe handhaaf nie.

Wat ek met my liggaam doen en wat ek dink met my gedagtes, is in diens van God. Dis nie so ingewikkeld nie, dis net iets waaraan jy moet dink: dat jy altyd ‘n woning van God is, altyd ‘n kind van God is.

Nou, as jy hierdie dinge bely, weet en sê, dan moet jy kom tot die daad van die geloof, want belydenis kan nie net woorde wees nie. As ‘n belydenis net woorde bly, hou dit op om ‘n belydenis te wees; dan jok jy eintlik want jy sê iets wat jy nie gaan doen nie.

Daarom dwing hierdie belydenis van die heiligmaking en die belydenis dat ons ons wil reinig van besoedeling: die opruiming en vervanging van dit wat die lewe onmoontlik maak, met dit wat die lewe moontlik maak. Hierdie opruiming is die werk wat ‘n gelowige van God ontvang om te doen.

En dit maak dan ook die praktyk van jou godsdiens makliker. Wanneer ek moet besluit wat ek moet doen in hierdie saak, wat is my besluit, wat is my keuse wat ek moet maak, dan moet ek weet dit is ‘n opruimingswerk. Ek moet die besoedeling opruim sodat die suiwerheid en die lewensmoontlikheid wat God gee in my, nie tot niet gaan nie.

Ag, doen ons nie dikwels die teenoorgestelde daarvan nie, dat ons ons gedagtes besoedel met wat ons lees, met waarna ons kyk as ons die televisiestel aanskakel. Dìs die goed waarteen ‘n mens praat en dan lyk dit naderhand of jy tog ook nie veel het om te sê nie; dit bly maar dieselfde dinge: wat lees jy, waarna kyk jy, wat is jou vreugde, wat is jou plesiere...maar is daar dan iets anders wat ‘n mens se gees en liggaam besig hou, iets anders as juis dié dinge wat van buite na jou toe aankom?

Dis die maklikste om hierdie goed wat van buite kom op te ruim: lees nie gemors nie, lees wat goed is, bedink wat goed is, praat oor dinge wat goed is; dit is wat van buite kom.

Daar is natuurlik ook die besoedeling wat van binne kom. Daarvoor is dit nodig dat ‘n mens voor die Here in gebede lewe. Psalm 119 sê op ‘n plek: ‘Help my Heer, dat ek kan lewe...’ Jy moet nie net die hulp van die Here vra vir die tydelike lewe nie, maar vir alles wat jy doen.

En dan sluit hierdie skrifgedeelte af met nog ‘n wonderbare gedagte; dis ‘n gelade sin hierdie, nie ‘n klomp los sinnetjies nie. Ek lees weer die teks:

“Terwyl ons dan hierdie beloftes het, geliefdes, laat ons ons van alle besoedeling van die vlees en gees reinig en laat ons die heiligmaking in die vrees van God volbring.”

Hierdie “in die vrees van God” is vlammende woorde uit die Bybel. Dit kom op twee maniere na jou toe: die Here het in Genesis (as ek dit reg het) die eerste keer laat opskrywe: ‘Vrees nie’, ‘Moenie vrees nie’. ‘Vrees nie, want Ek is die God van die verbond’, het Hy vir Abraham gesê. Van toe af gaan die woorde ‘vrees nie’ soos ‘n helder noot wat ontroer en versterk, deur die gelowiges se lewe van alle eeue: ‘Vrees nie’.

En Paulus sê self (en Petrus skryf dit ook): ‘Gaan ons dan nou terugval in ‘n lewe van vrees, want vrees is die kenmerk van die heidendom’? Jy moenie jou gode kwaad maak nie, dan het jy moeilikheid. Probeer die gode kwaad maak vir jou vyande, dan sukkel hùlle. Dit is die heidendom.

En nou sê die Here: jy moet God vrees. Dis iets anders as die angsvallige vermyding van gevare wat die heidendom se vrees kenmerk. Om God te vrees beteken dat jy Hom ken. Jy moet die Bybel verstaan in sy geheel. Dis mos nie los deeltjies nie.

‘Die vrees van die Here is die begin van die wysheid’, het koning Salomo in sy Spreuke-boek gesê. Daarom is die vrees van God dít: Ek ken God in Sy liefde, in Sy erbarming, in Sy troos én in die verskriklike van Sy oordele.

Kan ‘n mens God ken en nie weet watter geweld en verwoesting gaan van Hom uit oor die wat Hom nie eer nie en Sy eer verlaat en verag nie? Ons het al baie verwys na die verskriklike voorbeeld hiervan in die woestyntyd van Israel se lewe, toe Korag, Datan en Abiram met hulle vrouens en kinders en al hul besittings in die aarde ingeval het met ‘n aardbewing wat God beskik het. Die aarde het sy mond oopgemaak en die hele klomp daar ingesluk en weer toegemaak. (Ek kan net dink hoe ‘n sensasie-berig dit sou uitmaak as jy daaroor moet praat.) Maar dit is die vrees van God; dit is die vrese van die Here wat Sy oordeel en Sy genade ken.

Nou maak die mense hiervan ook ‘n teenstelling nl. dáár is God se genade in Christus, dáár Sy oordeel. Maar God se genade en oordeel gebeur saam, nes die heiligmaking in vlees én gees moet gebeur.

As God vir jou goed is, het Hy die onheil veroordeel. As God die onheil straf, het Hy Sy genade verkondig oor dié wat in Hom glo. Ons moenie teenstellings maak nie en in dubbelslagtighede leef nie. Die filosofiese woord is ‘dualisme’. Asof jy in alles maar twee spore het en dit kan nie anders nie, jy het maar die twéé dinge.

Dit is die kern van die Evangeliese opdrag: dat ons juis nié in ‘n ‘dualisme’ leef nie. Dat ons dinge wat vir die natuurlike goddelose mens ‘n teenstelling is, nie as ‘n teenstelling deurleef nie.

Vra iemand dan: ‘Wat doen ‘n mens as jy die heiligmaking in die vrees van God volbring terwyl jy al hierdie beloftes het’, vra ene: ‘Wat is die kerngedagte van hierdie teks?’, dan loop dit hierop uit: Moenie uitmekaar haal wat God in jou saamvoeg nie. Moenie probeer om in onheiligheid te lewe omdat jy twee spore het om op te beweeg nie. Die Evangelie het één pad.

Dit was ook genoem in die ou tyd: ‘die weg’. Mense wat van ‘die weg’ was. En ‘die weg’ was nie ‘n plaaspad met twee spore nie, dis één pad waarop ons gaan. Dis ‘n ietwat verrassende uitkoms, want ‘n mens sou nou dink die toepassing van die teks moet wees: jy moet nou al hierdie sondes los en jy moet nou begin om reg te lewe.

Maar die toepassing gaan dieper as dit, en sê: moenie uitmekaarhaal wat God in saamvoeg nie. Kry ‘n oog, ‘n begrip vir die bymekaarvoeg deur God in jou lewe van al die gawes wat die Here gee en sien: voorspoed---teenspoed, geluk---verdriet, lewe---sterwe...al hierdie dinge wat vir die natuurlike mens twee dinge is, maak God een saak.

As daar ‘n babatjie gebore word, dan weet ons hy gaan sterwe; dan weet ons hy’s gebore as ‘n kind van God (as hy ‘n gelowige was). Ek gebruik sulke voorbeelde, en wat ‘n troos is dit nie, dat die Here hierdie teenstellings wegneem nie. Want as jy oud geword het en jy het nie krag nie, dan het jy die troos dat die Here die krag vernuut. Wanneer ek worstel in leed het ek die troos dat die Here die stryd sal laat eindig. Wanneer ek voor die wêreld ontsteld is, het ek die troos dat ek die Vrederyk van God besit. Dit is die troos van hierdie skrifgedeelte.

Mag die Here gee, dat ons nie ons troos weggooi deur in ‘n tweeledigheid te probeer lewe terwyl die Here alles saamvoeg in Sy diens nie. Die kerkhervormer, Calvyn, het dit baie mooi verstaan toe hy sy leuse gemaak het: “Aan God alleen die eer.”

Amen.