Ds. Jan Coetzee 8 September 2002 (Aand)

Lees: 1 Korinthiërs 12: 12-31

Heidelbergse Kategismus: Sondag 21 Vraag en Antwoord 54-56

Psalms: 100:2-4; 121:1,4; 43:3,4; 42:2,7

‘n Mens moet ag slaan op die slot van hoofstuk twaalf waar Paulus dan skrywe: Maar beywer julle dan met die oog op die beste gawes en ek wys julle ‘n nog uitnemender weg. En toe skrywe hy die dertiende hoofstuk: Al sou ek die tale van mense en engele spreek en ek het die liefde nie, dan het ek ‘n klinkende metaal geword. En alles wat daarop volg. Dit is die weg van die liefde, maar ‘n liefde wat tot in ewigheid is. Het dit u ook opgeval dat van die Psalms wat ons vanaand kon sing, sluit af met die gedagte van die ewigheid, ‘n ewige vreugde, ‘n ewige blydskap. As u deur die Psalmboek blaai, berymd en onberymd, dan sal dit u opval dat die ewigheid, dit wat gebeur nadat die tyd klaar geraak het vir ons, dat die ewigheid so groot in ons lewe is.

Nou gaan dit in Korinthiërs se brief oor die Kerk. U ken seker die agtergrond van die Korinthiërbriewe, ek stip dit maar net aan om die gedagtes weer op te skerp. In Korinthe was daar ‘n hele paar evangeliste waarvan Paulus een was. En die klomp het onder mekaar begin veg, want daar was ‘n man wat in onsedelikheid gelewe het en hulle doen hom niks. Paulus skryf vir hulle daar is so ‘n ding soos kerklike tug, toe wil hulle hom weer nie vergewe nie. En u weet sodra jy twee teenoorgestelde dinge doen, veral in die Kerk van die Here, en daar was oortuigings wat heen en weer gaan, dan is die liefde weg. Nou skrywe die Bybel hier aan ons oor die Kerk, vergelyk dit met die liggaam en sê uiteindelik is dit nie die liggaam se volwassenheid wat tel nie, maar die diensbaarheid. Kyk, kerke kom en gaan, gemeentes kom en gaan, bly sekere rukke bestaan, dis niks. Dit is die dienswerk wat die gelowiges doen, wat tel. Die uiterlike volg mos maar soos die een geslag na die ander kom.

En dan begin dit vir ‘n mens noodsaaklik word om aan die ou bekende waarheid, waarvan u almal weet, weer aandag te gee. Die Kerk is ‘n vergadering van gelowige mense. Die Here het met mense ‘n verbond gesluit en as ‘t ware soos met ‘n hark deur Sy Woord en Gees uit al die geslagte die bondelinge bymekaar gebring. Die Seun van God het hierdie werk gedoen.

As u weer deur die evangelies lees, die beskrywings daarvan, dan staan ‘n mens verbaas hoedat dit moontlik was dat die Here Jesus vir die drie jaar feitlik dag en nag op plekke en op pad, geleer het. Die van ons wat onderrig moet oordra aan ander, weet hoe moeilik is dit. As jy oor dinge waarvan mense niks weet nie, maar eintlik alles moes geweet het, as jy aan hulle moet leer. Ja, die mense van Palestina moes alles geweet het.Want voor die Here Jesus begin preek het, het Hy dissipels uitgestuur en vir hulle gesê (net soos Johannes die Doper): Die koninkryk van God is naby. En dan moet hulle dink: Koning Dawid, die man na God’s hart, wat die koninkryk van God in Palestina gevestig het, sò moet ons wees. En hulle moes verwag het en bly gewees het dat hierdie Saligmaker nou gekom het en Hy bring die koninkryk van God.

En toe veg hulle oor die saak van of hulle van die man hou, of nie van hom hou nie? Moet hulle hom tug of moet hulle hom vergewe? En dan die valse teenstelling tussen tug en vergifnis; die twee gaan sáám. Daarom het die vaders wat die Kategismus opgestel het uit die wysheid wat God hulle gegee het, by die leer oor die Kerk ook die leer oor die skuldvergifnis ingestel. Hiervan het mense ‘n fout gemaak deur die eeue heen en gesê: Die Kerk vergewe jou sonde. En as die priester dan in Latyns sê: Ek vergewe jou sonde., dan is jy los. Maar dan is jy nie los nie.

Die vergifnis word nie deur die Kerk gegee nie, maar deur die Kerk geléér. Soos wanneer gelowiges met mekaar saam is en die verontregte gevoel seëvier nie, wanneer mense vir mekaar die goedheid doen en gun. Dit is waaroor hierdie hoofstuk dan verder gaan. Maar hoe bereik ons hierdie ewigheid in die Kerk dat uiteindelik net die dienswerk oorbly?

Dit is maklik vir Paulus, want daar was nie kamera’s in sy tyd nie en niemand het daaraan gedink om ‘n beeld van hom te maak of ‘n tekening nie. Nou weet ons nie hoe het hy gelyk nie. Ons weet nie hoe die Here Jesus gelyk het nie, behalwe dat die Bybel tog vir ons ‘n soort aanduiding gee. Die Seun van Dawid, onthou u hoe het hulle hom beskrywe in die boek Samuel? Nou goed, groot, Saul se harnas het hom gepas, rooierig en met mooi oë, dit sê die Bybel van koning Dawid, ‘n held. Sodat die gedagte dat onse Here ‘n swakkeling sou wees wat al sukkelend en bewende probeer het om ‘n gemeente, ‘n Kerk, in Palestina te stig, ‘n fout is. Toe dit nodig was het Hy die tempel gereinig, hulle uitgegooi, hulle kon Hom nie teenstaan nie. En toe dit nodig was het Hy Hom oorgegee dat hulle Hom kruisig.

Daarom is die eerste gedagtereeks waarvoor ons u aandag vra, die werke van die Here Jesus. As jy oor die Kerk dink moet jy nie oor die mense dink, oor die geskiedenis dink, oor hoe dit deur die loop van die eeue gegaan het nie. Maar jy moet dink oor wat die Here Jesus doen. Hy bou die koninkryk van die hemele, met Sy Kerk.

Hy het die Kerk daargestel, Hy bring mense bymekaar deur al die eeue heen. En die doel is nie net dat hulle nou bymekaar moet wees nie, maar dat hulle die regeermag van God sal erken.

Koninkryk van God, is tog ‘n Koning en onderdane met ‘n regeermag, dit kan nie anders nie. Dit is Hy, die Koning en Hy regeer oor ons, maar Hy regeer oor mense aan wie die Vader die beeld van God gegee het. Hulle kan dink, hulle kan praat, hulle kan besluit en hulle moet nie God teenstaan nie en hulle moet aan Hom gehoorsaam wees. Wat ‘n geweldige geestesaksie verwag God tereg, want Hy het ons so gemaak; sal mense hê wat Hy in Sy Kerk bymekaar bring. En Hy wil hulle almal gebruik om die regeermag van Christus te leer.

Nou is dit wonderbaar en maklik, almal het gawes, jy kan uitbrei op wat Paulus hier noem. Die een kan musiek maak, die ander een kan bereken, die ander een kan administreer, ‘n ander een maak tuin. Waar eindig dit? En dan sê die Here: hierdie werke doen jy nie vir jouself nie, maar vir die vreugde van jou medegelowige en sodat almal kan sien hier is mense wat vir die Here se Kerk baie wil gee in diensvorm. Ek wens eintlik dit was anders, want diens is moeilik. Dit eis trou, insig, selfverloëning en dit is dinge wat moeilik kom.

Maar Hy neem ons tye in beslag. In Psalm 31 staan daar: Here, my tye is in U hand. Dit het die digter uitgevind en agtergekom: My tye is nie myne nie, maar hulle is in die hand van die Here. En daarom moet ‘n mens weet dat van jou geboorte af, van die kleinste kind wat jy in die gemeente het, tot by die oudste, is hulle almal deur die Here in beslag geneem.

Nou takel die lewe wat verbygaan jou kragte af en nou vra jy: Wat kan iemand doen, wat ‘n kind is, om die koninkryk van God te bevorder? Deur die kinderlike geloof, deur te weet die Bybel, waarvan my ouers my leer, is waar. Een kan vra: Wat kan ‘n ou mens doen in die aand van sy lewe? Dan moet jy Psalm 92 lees: Selfs in hulle ouderdom is hulle nog groen. Dan vertrou hulle nog op die Here, dit is solank jy kan en daarna tree die Heilige Gees vir ons in. Ons moet dus almal weet daar kom ‘n tyd dat ons dit dalk sal nodig hê dat die Heilige Gees vir die Vader sê: Dit is U kind wat hier oud en gedaan lê, of jonk en baie siek.

So is die werke van die Here Jesus die eintlike saak in die Kerk en nie die mense nie. Nou is dit ook opvallend dat die Here Jesus hierdie werk in ‘n tydperk doen: van die sondeval af tot by Sy wederkoms. Dit is die tyd; daarna is die tyd verby, dan is dit net ewigheid. En waar God die Seun dan in die tyd werk, het Hy daarmee vir u en vir my die moontlikheid gegee om te verstaan wat Hy doen. Ons werk ook in die tyd: my dag begin en hy eindig; party s’n begin later en ander vroeër en party s’n hou vroeër op, maar ons lewe in tydperke.

Nou het God verder ‘n wonder gedoen om hierdie arbeid in die tyd waarbinne Hy Sy Kerk bymekaar maak, vir ons maklik te laat verstaan. God het nie nodig gehad om in Genesis te laat skrywe toe die skepping voltooi was, dat Hy op die sewende dag gerus het nie. Die woord ‘Hy het gerus’ is in die taal van die Ou Testament ‘n bekende woord, u spreek dit uit Sabbat. En so het die Sabbatdag en al die Sabbatswette in die Ou Testament gekom en skrywe die Hebreërbrief: daar bly vir ons ‘n Sabbatsrus oor. Ons werk dus in die tyd, maar rus-rus en die rus is met die gedagte en met jou gemoed: eenwees met die Skepper, met die Trooster en met die Verlosser. Die Bybel noem dit ook die heilige gemeenskap met God.

Daarom het die Bybel ook nog verder ‘n leerstuk: Jy moenie bekommerd wees oor hoe kom jy by hierdie heilige gemeenskap met God nie. God doen dit: uit die verloregaande mensdom kies Hy uit wie Hy wil, wanneer Hy wil; ander laat Hy staan. Dan sê mense: Wat ‘n onreg dat Hy nie almal red nie. Maar almal is verlore.

Wanneer jy dus oor hierdie werk van die Here dink, moet ‘n mens ook ‘n baie suiwer Bybelse mensbeskouing hê. Die mens is nie soos God nie, al wil hy so wees.En hy is ook nie God nie; hy is niks anders nie as een wat op sy dood afleef.

En nou sê die Here: Al sterwe jy eendag, is jy in die Kerk bymekaargemaak en word jy vergader, ja, beskerm en onderhou. Wat kon die ou mense wat die Kategismus geskrywe het, tog die dinge maklik sê: Vergader, beskerm en onderhou. Ek dink die naaste wat ons daaraan kom in die gewone lewe is in die begrip bestuur. Feite bymekaarmaak, keer dat dit nie verlore gaan nie en dit toepas. Ons is besig om as mense tog die werk te doen van ons Heiland, maar dan moet ek nie vergeet nie: Ek wérk soos Hy, ek is nie soos Hy nie. Adam en Eva wou mos met die sondeval soos God wees en dan sê die Here: Jesus werk, werk jy ook so.

Die volgende reeks gedagtes (hulle is minder) waaroor ons wil praat is: In hierdie vergadering van gelowiges, waarin die werke van die Here so duidelik blyk en waarin die gehoorsaamheid aan Koning Christus groei, sê mense wat hulle glo. Jy sê waarom doen jy hierdie ding en waarom laat jy ‘n ander juis na. Dit is ‘n belydenis. En die wesenlikste, die diepste van ons belydenis is: dat God in ons werk deur Sy Seun, deur die Gees wat ons troos dat ons moed vat, deur die versorging van die Vader, wat maak dat daar met ons niks ongewoons gebeur nie.

Die belydenis in die Kerk is die saak waarsonder die vergadering van die gelowiges nie kan bestaan nie. Nou sal een sê: Is die belydenis dan sterker as die Here Jesus? Nee, maar die Here Jesus het daarmee begin en vir Petrus gevra: Wat sê die mense van My, wie sê hulle is Ek? En u ken die antwoord, hy het gesê: Party sê U is Elia wat teruggekom het, ander sê U is een van die profete. En toe hierdie geweldige vraag aan Petrus: Maar jy, wie sê jy is Ek? En u ken sy belydenis: U is die Christus, die Seun van God. En kon hy hoor dat hy salig is: op grond van hierdie belydenis gaan die Here Sy Kerk bou.

En daarom, wanneer jy met jou belydenis kom, gaan jy van woorde na dade. Wat is die dade? Die woorde ken u, die belydenis van die Kerk is vir u nie vreemd nie. Die dade is om met gawes te dien. Jy dien ook partykeer een deur nié te gee nie. Gawes besit, beteken nie dat jy tydig en ontydig op ‘n ander een se versoek moet géé nie, maar dat die gawe wat jy deel, moet dien tot groter gehoorsaamheid aan God.

Die diakens doen dit altyd as hulle ‘n barmhartigheidsgawe bring na ‘n behoewende, dan sê hulle: Dit is in die Naam van Christus. Dit het Petrus ons baie goed geleer, ons lees dit in die boek Handelinge, waar ‘n man vir hom geld gevra het, ’n kreupele: Ek het nie geld nie, maar wat ek het, gee ek; in die Naam van Jesus Christus, staan op en loop. En hy is van sy verlamming genees. Toe moet die arme man gaan werk vir geld, hy kan nie meer bedel nie. Maar wat ‘n seën het hy nie ook daarin van die Here ontvang nie.

Ek noem dit as ‘n voorbeeld van hoe gawes in diens, ‘n krag is in jou wat woorde word. En kom daar ‘n band in die goeie belydenis tussen ons woorde en God se Woorde.

In Romeine 8 het Paulus geskrywe: Die Gees van God getuig saam met my gees en Hy sê, Abba, Vader. En so is die goeie belydenis: die krag in jou wat woorde word, is uiteindelik ‘n ‘meespreek met God’. En ‘n mens dink nie altyd daaraan dat die ‘meespreek met God’ nie net is wanneer jy uit die Bybel lees nie, maar wanneer dit oor die belydenis gaan.

Is dit dan te verbase dat die aanval van die duiwel juis oor mense se belydenis gaan? Die ongelooflikste aanval op die belydenis van die Christene gaan in die hanteer van God se Woord deur mense. Ek noem vir u ‘n voorbeeld wat u goed ken: die nuwe Afrikaanse Bybel noem die Naam van God meer as sesduisend keer verkeerd. En as ‘n gelowige dan anders wil bely, het hy moeilikheid.

Die aanval gaan oor jou belydenis, moenie ‘n belydende Christen wees nie, word ‘n liefhebbende Christen. Liefhebbend? Ja, jy moet mense liefhê.

En dit lei tot die laaste paar gedagtes. Die liefde tussen mense lê daarin dat ons soos God vergewe. Die vergewing van sondes gebeur omdat Christus betaal het. Dis om Sy ontwil. Hy het gely, gesterf en betaal. En deur die toedoen van die kwaad van die duiwel het dit gekom dat, deur die eeue heen, daar ‘n toenemende verset onder mense gekom het. Die Here Jesus kan my nie alleen, moet my nie alleen verlos nie; ek wil ook daaraan iets doen. Dit was maar hier, dink ek, die vierde eeu min of meer na Christus, toe daardie Pelagius uit Ierland gekom het en gesê het daar is nie so iets soos erfsonde nie. En jy moet maar net besluit om ‘n gelowige te wees, dan is jy reg. Goed, hulle het hom die mond toegemaak, maar elfhonderd jaar later, toe kom dieselfde stem weer deur ‘n ander persoon, deur Armenius: die vrye wil van die mens om te besluit en die miskenning dat ek in sonde gebore is. Want as ek nie in sonde gebore is nie, kan ek aan my verlossing meewerk.

Hierdie belydenis, hierdie oorgaan van kragte in jou, na woorde saam met God se Woord, die belydenis oor die werke van God, broeders en susters, kom van die Here. En jy besluit nie self daartoe nie, dit is aan ons gegee. Wat ‘n skat, wat ‘n wonder, wat ‘n las word jou nie opgelê as God jou leer om aan die belydenis vas te hou nie.

Maar nou moet ons dit doen en dit gebeur as ons die liefde van God ken in die vergifnis van sonde. Dat die Here Jesus wel wetende van Sy verheerliking, angste van die hel deurgegaan en gevra het: liewer nie, maar Hy sal as dit moet. Dink aan Getsemane waar, soos ons met elke Nagmaal sê, die bloedsweet Hom ontpers is. Die Here Jesus het geweet wat gaan kom, maar het ook geweet van daarna, van die verheerliking. Daarom kon Hy die vergifnis verdien.

En om hierdie rede kan gelowiges ook vergewe. Nou, ek dink nie die Bybel leer ons, jy moet maar vergewe-vergewe deur die wêreld gaan nie. Daar moet ‘n skuldbelydenis wees om vergifnis te kan kry, en daar moet ook genoegdoening wees; die skuld moet betaal wees, vòòr die vergifnis kom. Om vergifnis te ontvang is ‘n werk en om dit te gee is ’n genade; ‘n genade dat jy in die liefde van God geanker is.

Is dit nie die troos wat ons as gelowiges het, dat die ewigheid, wat vir ons so onbegryplik lyk (wat jy met ‘n mate van huiwering afwag, wat moet kom na jou dood), Dat dié ewigheid nie vreemd is nie. Al ken ons dit nie goed nie, ons ken die troos.

Daar is ‘n Psalm 32 wat sê: Voorwaar, my siel is in my stil, weer een met God se Heilige Wil. Dan die beeld van die kind wat getroos op die moederskoot slaap.

Dit is die troos van die Kerk: dat die Here vir ons goed is, dat Hy na die kort verdriet, ‘n ewige vreugde bied. As ‘n mens dan nou hierdie hele leerstuk oor die Kerk sistematies deurdink, dan eindig jy noodwendig daarby dat daar troos is in hierdie lewe.

Daar was ‘n man, ons weet nie wie hy was nie, wat verban was uit Jerusalem, uit die tempeldiens na die Libanon-gebergte, waar die Jordaan ontspring. En daar sit hy en hy dink: Hoe het ek nie saam met die juigende skare in die tempel ingegaan nie. En hier hoor ek die ou klein stroompie waarvan ek weet hy word ‘n rivier. En dan is die troos daar: Waarom onrustig, wat kan die spotter of die vyand aan jou doen? Want God troos.

Amen