Ds. Jan Coetzee 23 Desember 2001 (Aand)

Lees: 1 Korinthiërs 15: 1-21

Heidelbergse Kategismus: Sondag 8: Vraag en Antwoord 24-25

Psalms: 138:2,3 33:5,6 85:1,3 68:9,16

Wat die dwaalleer aanbetref is daar ook niks nuuts onder die son nie. In Salomo se Spreuke het hy gesê daar is niks nuuts nie, ook in die boek Prediker. En nou is dit vir ‘n mens ‘n troos, regtigwaar ‘n troos om te weet dat ook die duiwel nie nuwe dinge kan uitdink nie. Onder die invloed van die Griekse geleerdheid, die wysbegeerte, was daar al ‘n groep in Judea, Israeliete --dis die Sadduseërs in die tyd van die Here-- wat nie in die opstanding geglo het nie. Hulle was Griekse Jode, nie noodwendig in die manier van praat nie, maar veral in hulle kultuurbeskouing. En u weet hoedat die Here hulle die mond gestop het oor die opstanding.

En nou na Christus opgestaan het uit die dode, die apostels die Kerke gestig het en Paulus agtien maande lank in Korinthe gewerk het as evangelieverkondiger, verneem hy dat daar onder hulle is wat sê daar is nie ‘n opstanding nie. As jy dood is, is dit met jou verby. Het u al gedink hoe ‘n lekker geloof is dit? Dan is daar geen gewetensklag nie, daar is geen rede waarom ‘n mens moet ag gee op jou lewenswandel nie, want as dit met jou verby is is dit gedaan. Jy kan hoogstens deur God in hierdie lewe ‘n straf ontvang en die kan jy dra, want met mense gaan dit buitendien nooit vreeslik goed nie.

Nou merk Paulus by die Korinthiërs hierdie gesindheid --en dit was gekoppel, as u die eerste hoofstukke van die eerste brief lees, aan die onsedelikheid wat hulle in daardie gemeente bedryf het-- die weiering om kerklike tug op hulle toe te pas.

Nou is dit die waarheid dat, as in die Kerk van die Here die eerste tree gegee word om ter wille van mense sonde te verduur, dan loop dit uit op die verloëning van die Here self. En dit het dan nou daar gebeur. Hoor net hoe lank (ons het dit alles gelees) het hy vir hulle gepreek en van die ander apostels ook: Hoe sê julle dan dat daar nie ‘n opstanding is nie? Die Kerke van die reformasie het van die begin van die reformasie af baie duidelik in die opstanding van die liggaam en die opstanding van Christus geglo.

Sodat in die leerboek van die Kerk in hierdie Sondagsafdeling wat ons gelees het, die vraag gevra word: nie of Christus uit die dode opstaan en hoe nie, maar: wat is die nut daarvan? Die feit van die opstanding van Christus staan vas. En wat met ons gebeur as gelowiges omdat Christus opgestaan het, is die volgende. Nou kan ons die genade en die heil ontvang. ‘n Heiland wat nie betaal het, wat nie gekruisig is, wat nie gesterf het nie, dra nie ons sondelas nie. Een wat dood bly, het niks om uit te deel nie.

En so was dit wat op die Sondagoggend gebeur het, en waarvan Paulus sê Hy het eerste aan Cefas verskyn. En dan sê Paulus nie daarmee dat die evangeliste verkeerd was nie wat gesê het dit was vroue wat gaan kyk het nie, en wat Hom gesien het in die tuin nie. Die Here se verskyning is ‘n doelbewuste optrede, hier kom Hy na Petrus. En daarna het Hy aan baie verskyn; Hy het gekom en Hom aan hulle vertoon.

Daar is ‘n saak wat vir ‘n mens moeilik is om te begryp. Dit het gekom by daardie Thomas wat nie wou glo as hy nie sien nie. En nou het hy die merke van die kruisdood aan die hande van die Here gesien.

En hiervoor sal ons ons moet voorberei: dat die skok van my sondestraf, wat ons aan Hom sal sien wanneer die opstanding van ons ook kom, ons nie bedroef nie. In hierdie lewe bedroef dit my wel om te dink dat, in Sy heerlikheid, in Sy koningskap, in Sy onvergelyklike majesteit as Koning van die konings, dra Hy die merktekens van die straf van God aan Hom. Maar ek kan u nou-al sê hoe ons ons moet voorberei om dit te doen soos die Bybel ons leer.

Ons moet weet dat ons nie aangekla kan word van sondes nie, want die bewys van die straf wat Hy gedra het, die toorn van God wat Hy op Hom gehad het, is ewig aan die Heiland. Sodat ons nie aan die lyde van Christus dink na Sy opstanding nie, maar aan die feit dat Hy genade uitdeel.

En dit is ‘n baie, baie belangrike geestelike werk wat gelowiges moet doen. Om in jou gedagtes verby te lewe, terwyl jy die lyde van Christus nie verstoot of vergeet nie, maar ook uit te styg na die sekerheid van jou saligheid. Nie ‘n soetsappige sekerheid nie, maar ‘n onomstootlike sekerheid en dit kom deur die opstanding van onse Here.

Ons wil nou graag teen hierdie agtergrond eerste daaroor praat dat Christus aan ons Sy geregtigheid deelagtig gemaak het. Of, sal een dalk sê, nie hier nie, op ander plekke: Die ou dogmatiese terme. Christus maak ons Sy geregtigheid deelagtig.

Dis woorde wat hier van die opstel van die Kategismus, ja van die skrywe van die Romeinebrief, al in die Kerk bestaan. En ons moet nie dink dat die Waarheid iets is wat ooit nuut gesê moet word nie, omdat die Waarheid nie kan verander nie. Dis te sê as dit Waarheid is, moet ook die bewoording van die Waarheid bekend bly. Paulus sê dit hier in die eerste vers van die hoofstuk: Ek maak aan julle bekend. En toe maak hy aan hulle bekend, dit wat hy vir hulle gepreek het. Asof hulle dit vir die eerste maal hoor, terwyl hy juis met die argument kom dat hulle dit uit die kop ken.

Nou is die woord geregtigheid ‘n aanstoot in ons tyd. Daar is baie sulke woorde, een woord wat ook ‘n aanstoot in ons tyd is, is duiwel. Daar is ‘n geleerde man, hier in Pretoria, wat uitgevind het as teoloog dat die duiwel nie bestaan nie. Hy is verkeerd, want as die duiwel nie bestaan nie, waarom moes Christus dan kom? Daar het u dit. Geregtigheid is nie ‘n modewoord van ons tyd nie. Wat beteken dit? Dit beteken ‘n toestand waarin jy nie aangekla word nie.

Die nuwe Afrikaanse Bybel gebruik konstant die woord vryspraak in die plek van geregtigheid. Dit kan nie waar wees nie, want vryspraak is immers ‘n woord oor jou nadat jy aangekla is, verhoor is en toe nie gestraf is nie. Maar dit gebeur nie met ons nie, deur die opstanding van onse Here mag niemand ons meer aankla voor God nie. Ja, voor die wêreld, maar wat maak dit saak? Maar die klag teen die mens, van God, het verval. En dit word genoem geregtigheid. Ons moet hierdie begrip vashou.

Geregtigheid, of soos dit op ‘n ander plek gesê word, geregverdig deur die geloof in Christus. Dit is wonderwoorde waar ons nie los van moet raak nie. Daar is dus nie ‘n verborge sonde, een waarvan ons nog nie weet nie of waarvan ons dalk per ongeluk vergeet het, wat kan maak dat ons uiteindelik verlore sal gaan nie.

Nou skrywe Paulus aan hierdie mense in Korinthe: As julle sterf die dag, is julle salig, en op God se tyd staan julle op uit die dood. Een van die argumente, wat hierdie mense gebruik oor die opstanding uit die dood, is die drukte daar waar hulle mense begrawe. En kyk, as dit gewoonweg was soos nou in die tyd, dan sou dit nogal moeilik gegaan het, veral waar jy massagrafte het, of twee of drie in een graf.

Maar dit is ‘n geestelike lewe; die liggame is soos die Here s’n, wat by die toe deure kon ingaan en uitgaan --juis om hierdie Thomas en die ander dissipels te kan troos. Geestelike liggame het nie ‘n ordening en ‘n reëling nodig nie. Daarom is hierdie sekerheid dat daar in my geen verborge sonde is nie, al kla my gewete my aan dat ek nie goed is nie. Dan gee die Here ons, omdat Hy uit die dood opgestaan het en die dood oorwin het, ‘n lewensposisie waarin die aanklag nie moontlik is nie. Hierdie geregtigheid wat die Here aan ons gee is nie ‘n geheime saak nie, dis bekend, dis openbaar.

Dit is wat die kenmerk van die Kerk is. In ons dae hier te lande,maar ook op baie ander plekke oor die hele wêreld, is dit so dat die Kerk sigbaar wil word deur sy organisasie en sy hanteer van mense. Dan openbaar God nie Sy geregtigheid nie, maar die Kerk doen wat hy maar mag, om ook te organiseer. Maar dan is die geregtigheid van onse Here nog nie bekend nie. Die geregtigheid van die Here word bekend wanneer mense vasstaan en nie twyfel oor die Waarheid nie. Wanneer hulle lewe in sedelikheid en in ordelikheid, onberispelik word.

Hierdie woord onberispelik staan in die attestasievorm. Dis ook ‘n ou woord, moet nie ‘berispe’ word nie, want die swakheid wat daar is word erken, word uiteindelik te bowe gekom. Maar die aanklag is nie meer daar nie, geregverdig in Christus.

Nou, sulke woorde, met ‘n ryk inhoud, evangeliese inhoud, word vermy in ons dae. En so in die verbygaan wil ons mekaar dan ook opskerp om hierdie inhoudryke woorde weer opnuut te bedink, en dat die Here ons dit deelagtig maak. Dit beteken nie dat Hy uitdeel nie. Mens moet dit vergelyk met wanneer die Here brood uitgedeel het aan die mense, toe eet hulle dit en toe soek hulle weer. En toe sê Hy vir hulle: Vir julle is daar nou nie meer brood nie, julle het klaar geëet. Hulle was nie versadiging deelagtig nie, u en ek is dit ook nie deelagtig nie, ons moet gereeld eet. En so is deelagtig wees ‘n begrip wat hou, wat aanhou, wat ewig is.

Is dit nie vir u troosryk nie? Om daaraan te dink, ons wat nie meer al ons dierbares by ons het nie, het saam met hulle ‘n deelagtigheid aan dit wat goed is, wat van God kom. Dan is daar nie sulke verskriklike verbreking van bande as wat dit op die oog af lyk, of vir ‘n ongelowige mens sou voorkom nie. Deelagtig wees is ‘n wonderwoord, ek is dit immer. Die Here maak jou nie deelagtig, ‘n mens wat gereeld deel en sê nou kry jy nie meer, jy het klaar geëet nie. Die genade, die geregtigheid, die heil, die sekerheid van ons opstanding, die troos is iets wat ons deelagtig gemaak word.

En net soos wat die geregtigheid openbaar is, is hierdie deelagtig wees ook iets wat nie verberg word nie. Soos wat ons die kruisiging van die Here in hierdie tyd en land en in hierdie dae nie kan sien nie, net daarvan moet lees, is dit ook met die deelagtig wees. Ons kan daarvan praat, dis deel van die belydenis van die gelowiges.

En daarmee is die hele saak van ‘n mens se belydenis op die voorgrond. Dis nie ‘n saak waar ons mense erg aan het nie. Ek praat nie van u nie, ek praat nie van ernstige gelowiges nie, maar van diegene wat die Kerke graag wil verander. Want om aanmekaar te weet ‘ek is dit deelagtig’, verhoed jou om gedurigdeur te verander. En om belydenisse te verander is die gees van ons tyd.

Gewoonlik sit daar ‘n ideologiese motief agter, waarom die Kerk nou anders moet praat as wat hy altyd gepraat het. Maar die belydenis waaroor ons hier praat, is u en my persoonlike belydenis; dit wat ons sê ons glo. En dan begin ‘n mens met hierdie belydenis, met hierdie ryk woorde uit die kerkgeskiedenis.

Christus het deur Sy opstanding die geregtigheid, die lewe, die saligheid aan ons deelagtig gemaak. En ons verloor dit nie, ons kan dit nie verloor nie.

Die tweede saak waarvoor ons u aandag vra is hierdie leerstuk van die Kategismus, dat ons opgewek word tot ‘n nuwe lewe. Daarmee praat die Kategismus en ook die Bybel dan; nie noodwendig net van die opstanding die dag by die wederkoms van die Here nie. Maar die opstanding tot ‘n nuwe lewe, die ‘opgewek wees tot’ ‘n daaglikse nuutheid van ons lewe. Dan moet ons die verskil onthou tussen anders wees en nuut wees.

En hier kom die belydenis van die gelowiges dan nou nog duideliker te pas. In die Bybel beteken vernuwing nie maar net verander nie, ‘n verandering kan ‘n baie ou verandering wees.

Hier is die klomp in Korinthe; hulle het verander na ‘n geloof waarin die opstanding van die vlees nie bestaan nie. Hulle het verander na ongeloof deur net een waarheid van die evangelie te laat vaar.

Maar nuutword is om iets wat jy dink jy nie meer kan gebruik nie, opnuut bruikbaar te laat word. En daardie iets is ons as mense. Deur baie oorsake kan dit gebeur dat ‘n mens nie meer baie bruikbaar is in God se diens nie. Dat jou belydenis verstil, dat jou lewenstyl, jou kultuur en jou denke wêreldse neigings begin verkry. En ek dink dit gebeur met ons, want ons is blootgestel aan hierdie dinge deur die sogenaamde kommunikasie-media. Sodat ‘n mens amper wil sê dat dit goed is om geen koerant te lees nie en nooit na die televisie te kyk nie, maar dan weet jy ook nie wat sê die vyand nie.

En hier kom dan ‘n eenvoudige reël te pas vir die vernuwing van ‘n gelowige: Ken die vyand. Leer die dwaling verstaan, begryp gou waar die verleiding lê.

Dit lyk soms asof mense nie omgee as daar ‘n verkeerde ding gebeur nie, asof ons verby lewe by goed wat nie meer aanvaar kan word uit ‘n Skrifgelowige standpunt nie; die mense het ‘n ongeërgdheid in hulle. Die oorsake daarvan dink ek kan ‘n mens duidelik noem: dit het hoofsaaklik gekom uit die vorige groot oorlog. En hoe lank terug was dit nie al nie, sommige van ons ken dit nie eers nie. Maar die effek van die dood van baie, het gemaak dat mense die ellende ongeërg deurleef. Ons is geskok, ja, praat ‘n rukkie daaroor en dan is dit verby.

Maar die nuutword is: om dit waartoe God ons roep opnuut te bedink, die Waarheid vas te hou en die Here te dien soos dit voor jou hand kom op daardie oomblik.

Nou hier het ons dadelik alweer moeilikheid met die praktyk. Jy is oppad en een vra hulp en dan ry jy verby, want jy weet dis dalk ‘n rower, maar dit kon dalk een gewees het wat hulp nodig het. En so het die kwaad in die wêreld gemaak dat gelowiges soms werklik nie kan waag om barmhartig te wees nie. En dan sê een: Maar wat van die Samaritaan? Maar hy is nie aangerand nie, hy het goed gedoen. Ek het nie ‘n antwoord in my eie gemoed op hierdie sake nie, broerders en susters, behalwe dat dit ‘n saak is van ‘n gebed dat die Here dit tog weer vir ons moontlik kan maak in hierdie wêreld om ‘n goeie belydenis uit te lewe.

Hierdie nuwe lewe is nie net om weer bruikbaar te kan word en die hele worsteling wat daarom gaan nie, maar dit behels ook heiligmaking. En heiligmaking is net so ‘n ryke woord in die Bybel, dit beteken dat jy kan sien wat moet gebeur.

As u dit vergelyk met wat in Openbaring 15 vers 2 staan, waar aan Johannes in sy visioen getoon is ‘n see van glas, hy kon deurkyk tot ondertoe. ‘n Bekende eksegeet het hiervan die teenstelling gemaak met die see in die Ou Testament, wat aanmekaar skuim en slyk opgooi, jy kan nie in die see insien nie. Dis nou nog so, party plekke kan jy niks sien nie so vuil is dit.

Maar heiligwees is om te kan sien wat God jou toon.

En as jy dan kan sien wat God jou toon, is jy nie by ‘n geloof deur aanskouing nie, maar by aanbidding omdat jy opmerk. En so kan dit gebeur, soos dit ook inderdaad met ons gebeur, dat jy selfs by ‘n graf staan en jy sien nie die dood nie, maar die opstanding. Wat jy wel nie begryp nie, maar jy sien wat God gaan doen daar waar dit lyk of dit verberg is. En in ‘n mens se moed en in die dra van jou smart met troos, toon ‘n mens dan dat jy gesien het wat God aan jou toon. Dit doen Hy deurdat Christus uit die dood opgestaan het.

Die mense was verbaas en ontsteld: hier is die Here. Van die dissipels het gesê: ‘Dit is die Here.’ En dis dieselfde woorde waarvan ‘n mens in Psalm 29 lees.

Ons wil u in die verbygaan daarop wys, broeders en susters, daar’s nie eers nuwe woorde en uitdrukkings in die Bybel nie. God het deur Sy profete en in die heilsgeskiedenis alles gesê wat Hy in die Nuwe Testament sê. In Psalm 29 was daar ‘n donderstorm, geweldig, takbokke het gelam van die geweld, so sê die Psalm. Dit moes erg gewees het. En in die tempel sê hulle: ‘Dit is die Here.’

En by die ontsteltenis van: Ons het Hom sien hang aan die kruis en Hy was dood. En hier leef Hy en volgens die laaste hoofstuk van Johannes se evangelie, het Hy gekom en gesê: ‘My kinders, het julle nie iets om te eet nie?’ Toe sê hulle nee, want hulle het nie vis gevang nie. Toe was daar klaar ‘n vuurtjie op die strand, kole met vis wat daarop braai.

Waarmee die Here dan duidelik bekend maak: Wat Hy van ons vra, het Hy klaar gedoen. En so is dit met die heiligmaking: dit wat Hy van ons eis, dat ons moet kyk wat God doen, het Hy klaar bewerk. En so is dit uiteindelik ons geloof in wat God doen wat weer ter sprake kom. En so is dit in die evangelie: dit begin by geloof. Glo in die Here, en uiteindelik, glo in Sy werke. Dit is wat ons nut is, onder andere, uit die opstanding van onse Here.

Mag dit wees, broeders en susters, dat hierdie groot en heilige nuttigheid ons deelagtigheid mag bly. Amen.