Ds Jan Coetzee 16 April 2000 Oggenddiens

Lees: Matth 8: 18 – 27 Teks: Matth 8 : 26

Sing: Ps 138 : 1, 2

Ps 119 : 1

Ps 89 : 6, 7

Ps 116 : 1, 2, 3

Broeders en susters, in hierdie deel van die Bybel, in besonder met die woorde van die Here wat ons oordink, leer Christus ons hoe ons Hom moet volg.

Daar was die skrifgeleerde wat die moed gehad het en gesê het hy sal gaan net waar Jesus Christus gaan, van plek tot plek. ‘n Ander een het gesê hy moet ‘n begrafnis gaan hou dan kom hy ook. En nou leer die Here in hierdie deel vir ons dat Christus, dat God, op ‘n geestelike manier nagevolg moet word en die plek waar ons leef, woon, ly, waar ons ons lewe deurmaak, is van tweede belang. Ons moet die Here geestelik volg.

Nou weet die bose magte, die duiwel dit ook en hy probeer juis jou godsdiens aan ‘n plek bind. Dat die navolging van onse Here, tyd- en plek- gebonde moet wees. Dit is wat gebeur het: die skare het die Here gevolg. Hulle was baie want Hy het hulle gesond gemaak, en hier op aarde, daar in Palestina, het dit goed gegaan met die mense want Jesus het van plek tot plek deur hulle dorpe gegaan. Daarom wou hulle hom hê as ‘n koning in die plek van die Romeinse Keiser. Onteenseglik ‘n beter koning maar nie sy tyd daarvoor nie.

Die Here en sy dissipels is in ‘n storm op die meer van Genesaret en die Here vra, toe hulle hom wakker maak: “Hoekom is julle bang?” Broeders en susters, ek sou ook bang gewees het en ek meen elke mens met redelike insig sal vol angs wees as jy in ‘n gewone skuit is in ‘n groot storm. Ek dink die skuite van destyds was sekerlik nie van die stabielste wat daar was nie. Buitendien, op daardie see kom nie groot storms nie, dit was ‘n binnelandse meer. En hulle wil vergaan en die Here slaap. Nie omdat hy nie anders kon nie maar omdat hy woú. Christus het ook in sy mensheid tydens sy omwandelinge op aarde niks gedoen omdat Hy nie anders kon nie. Maar elke werk wat Hy gedoen het, elke optrede is deel van Sy wil. As ‘n mens dít in gedagte hou, lees jy die Evangelie met groot eerbied.

Nou het die Here nie net hierdie vraag gevra nie; ons gaan oor die vraag eerstens ‘n paar gedagtes uitspreek. Hy het Hom ook as die almagtige geopenbaar deur die storm te laat bedaar: onmiddellik. En dan wil ons afsluit deur oor die groot stilte wat daar toe was iets te sê.

Daar is dus die drie punte in die oordenking:

Die vraag van die Here, die almagsopenbaring, en dan kom die stilte.

Nou moet ons eerste na die aangesprokenes kyk, dit was die dissipels. En hulle is min. Daar was die twaalf en hulle was saam met die Here op pad na die oorkant van die meer. Hulle word genoem: ‘kleingelowiges’. Dit is nie ‘n vermaning, waar die Here hulle mee aanspreek nie. Die uitdrukking ‘kleingelowiges’ laat ‘n mens soms dink dat hulle geloof toe klein, ontoereikend was. Dit lyk so; hulle was dan bang.

In die taal waarin Mattheus hierdie opgeskryf het, beteken die woord kleingelowiges ook, eintlik in die eerste plek, min in getal. Hulle was ‘n skare wat saamgekom het en niemand was bang nie, selfs die skrifgeleerde het die moed gehad om te sê “Ek kom saam”. En nou is hulle min. Dit was nog nie kerk nie. Hulle het nog nie geleer nie; hoe kon hulle? Dit was nog maar die begin van hulle onderrigtyd by die Here. Sodat die kleinheid van die geloof nie net getalle was nie maar inderdaad ook kennis van God se werke. En dat die Here daar gaan slaap het in die skuit, het hulle gedink is ongeërgdheid van Sy kant. Terwyl ons nou al weet uit die Bybel en uit die werke wat God, dat hy niks toevalligs doen nie, maar dat Hy dit doen omdat Hy wil. Niemand dryf God nie, niemand hits Hom aan nie, maar wat Hy doen is die uitvoer van Sy Wil.

En as die Here dan die vraag vra, vra Hy vir die dissipels: Hoekom het julle nog nie gevra, of gedink of geleer dat God alles wil doen nie? Julle sien hoe stap die siekes gesond weg. Julle sien hoe die skare agter Hom aanloop, nog nooit in die wêreld het dit gebeur nie. En tog dink julle, julle gaan verdrink.

Hierdie ‘kleinheid’ van die geloof was dus dáárin dat hulle die Saligmaker en die nabyheid van die Koninkryk van God nie regtig verstaan het nie. As jy nie droog en behoue aan die anderkant van die meer kom nie, is dit met jou verby. As jy langs die pad verdrink in die see, saam met Jesus, is daar niks oor van al die wonder van gesondmaak en van die wonders van Sy Woorde nie.

Kan u u aan ‘n meer plek- en tydgebonde soort godsdiens dink as dit? As ek en Jesus verdrink is daar niks oor nie. En dit het hulle inderdaad nie kon weet nie. Daarom het die Here hulle nie vermaan nie maar hy moét en hét hulle daarop gewys dat hulle geloof net soos hulle getalle nog klein is. Nog nie ‘n enkele van daardie dissipels het sover gekom of was gestuur selfs om ‘n ander mens met die Evangelie te konfronteer nie. Die skare het gekom vir die sensasie, die lekker. Kleingelowiges ken nie die werking van die Koninkryk van God nie.

Is dit nie vir U ‘n oneindige troos nie, dat wanneer die beproewing kom, die nood, die leed, die dood, dan ken ons die Koninkrykskrag van onse Here. Ons het gesing: “Ons koning is deur Israel’s God gegewe.” Dis wáár. En Christus se koninkryk is ewig en is vrede. Dis ‘n oorwinnings-koninkryk waar die kwaad nie is nie. En waar die droefheid nie is nie. Maar nou die angs: “Sê nou ons vergaan?”

As mens nou hieroor gaan bespiegel, en ek dink dit het weinig waarde, sou mens kon gesê het wat die dissipels kon gesê het. Hulle moes mos geweet het die Here sal sy werk volbring. Hulle moes geweet het van die veiligheid. Hulle hét dit nie geweet nie, kòn dit nie geweet het nie, en die Here Jesus het hulle daaroor aangespreek: “Waarom is julle bang?”

Nie een het Hom gesê nie; dis klaarblyklik, die skuit is toe onder die golwe, hy gaan netnou sink; en nie een van hulle het gesê: “Here ons is bang”, nie. Hulle het Hom wakker gemaak: ”Ons vergaan!” (Nou praat ons nie verder nie. Ons het ons nood uitgespreek, nou praat ons nie verder nie.) En dáárom het die Here hulle terég ‘kleingelowiges’ genoem. Jy het begin bid maar nie aangehou nie.

En toe kom die almags-openbaring.

Mens moet eintlik dankbaar wees, dat die Bybel so min maak van die aangesprokenes en die vraag. Jy kan dit met ‘n paar sinne sê. Want toe kom die Almags-openbaring. Hy volg die vraag op; en nou is dit nie sommer om te sê wat Hy doen nie: Hy staan op. As mens in die Bybel lees van God wat opstaan, sien jy dit veral in die Psalms. Ek kan in die Berymings vir u die een na die ander sê: ‘die Heer sal opstaan tot die stryd’, ‘Staan op, o God, en stap U vyand teë’, ‘Waarom slaap U, Here, word wakker...’ Daar is die profete wat sê: God sal opstaan oor die kwaad. Hierdie deel van die Gods-openbaring, dat God opstaan, regop kom, is nie dieselfde as die opstanding uit die dode nie, nie waar nie. Dit is iets anders.

Maar dat God Hom oprig, Hom omhoog hef, nie lê nie, is die groot teenstelling met die slang. Van wie die Here God gesê het: ‘hy sal op sy buik seil’. En dis presies wat hy doen. Teenoor die kwaad wat uitgedruk word, simbolies, in God se Woord, as een wat lê, terneergeslaan, plat, kom nou die openbaring van God se Almag. Hy lê nie hier in die skuit en sê dit moet stil word nie. Maar Hy verhef Hom in sy koninklike almag.

Ek het nog nooit in ‘n skuit gestaan wat toe was onder die golwe nie. Dit op sigself is al iets wat, so in die verbygaan en amper ongemerk, vir ons leer dat die Here Jesus wat op die water loop, ook in die skuit regop kon staan. Ek kan my indink hoe die twaalf vasgeklou het, aan toue en vashouplekke op so ‘n skuit.

Die almags-openbaring van God is, so leer die Bybel ons, deur God wat Hom verhef bo die kwaad. Ook hierin lê vir u en my ‘n ontsaglike bron van genade. Hy verhef Hom ook nie oor my nie, oor u nie, maar oor die kwaad wat daar is, staan God op.

Ek dink nie die erediens is die plek om oor die heidendom veel te sê nie maar die teenstelling is tog aangrypend as u dink aan die kanaänitiese godsdiens wat in daardie tyd nog vaardig was...Daar was ook ‘n soort ‘al-god’ gewees en sy naam klink amper soos die arabiese ‘allah’ (dit is maar die tale wat so was) en hy het gesit as hy praat. Hy het ‘n troon gehad waar hulle gedink het die melkweg en die see bymekaar kom; dis’n ver plek: daar sit hy. En as hy afklim van sy troon af, het hy self moeilikheid, maar as hy op sy troon sit, oordeel hy, deel hy gunste uit en is hy ‘n god. Daardie selfde Baälgodsdiens, so het hulle ons geleer, is skrikwekkend na aan die Evangelie van Christus want Baäl (die vrugbaarheidsgod) is doodgemaak en toe het hy weer lewend geword. Nou goed, daar is sy suster se pogings, wat geen geringe prestasie, stellig, was nie, om om te gaan met ‘n dooie dat hy lewend word. As ek die epos reg onthou was daar ook sewentig buffelkalwers as gevolg van die ‘opstanding’ en was daar (nou nie op Potchefstroom nie) ‘n onderwyser wat ek gehad het wat gesê het: “Is dit nie die Evangelie nie? Redding kom deur die opstanding van Ehul se seun.”

Verder van die waarheid kon dit nie. Die seun van God, Jesus Christus, staan op. God staan op. Hy voordeel nie so sit-sit so nie! Dis hoe die wêreld doen.

Ek probeer met die uitdraaipaadjie wat ek gevat het u daarop bedag maak dat as u die Bybel lees moet u bietjie kyk dat, wanneer God sy werke doen, dan het Hy Hom verhef. Bo lug en wolke het God Hom verhef en die oordeel wat uiteindelik nog moet voltrek word, sal nie deur ‘n God wat rus gegee word nie.

En nou kom hier ‘n baie behartigenswaardige perspektief na vore: Na die skepping het die sabbat gekom. Die Woord in die Ou Testament wat beteken ‘Hy het gerus’ klink so: “sabbat”. God het gerus. Hy het nie meer Hom opgerig en die Skepping daargestel nie, maar van tyd tot tyd wanneer die skepping in opstand kom dan stáán God. Hy het gestáán in die tuin. Hy het nie daar gehurk by Adam, geloer waar hy is nie. Hy het hom opgeroep om ook te staan.

Die Here het nie vir die dissipels gesê: “Hoekom staan julle nie? Wat sit julle so?” Hy het oor hulle gees gepraat. En toe volbring Hy die almagswerk van God as God wat Hom verhef bo wind en meer en storm en die dreigende dood. En dan bestraf Hy ook die winde en die see.

Die feit dat Hy dit met bestrawwende woorde gedoen het, daar waar Hy gestaan het, wys vir ons dat daardie storm op see nie van God die Vader gekom het nie. Dit was ‘n bose mag. Dit was die golwe wat probeer het om in ‘n tyd en in ‘n oomblik en op ‘n plek in ‘n see ‘n einde te probeer maak aan die werk van onse Here. Dit was die duiwel wat diè winde laat waai het. En nou bestraf God nie die duiwel nie, want wie’s hy nou dat hy kort-kort bestraf moet word deur God. Hy bestraf sy werke.

Daaroor moet ons baie goed nadink. Die duiwel is klaar veroordeel. God gaan Hom nie kort-kort straf nie, maar sy werke is nog by ons. Ons doen dit soms uit swakheid self. En dan staan onse Here en Hy vergewe nie net die sonde nie maar Hy bestraf die kwaad wat daar is. Dit is wat ons daarin moet sien: dat die Here die winde en die golwe bestraf het. Dit is ‘n aanval waaruit die dier kom, uit die aarde. In Openbaring 13 leer ons van die dier wat uit die aarde kom, die Antichris, wat uit die opskuimende see, die aarde sal kom. En hy word in sy werke bestraf.

Wat sal van u of my word as God kom en Hy staan in sy heiligheid en Hy bestraf my. Weet u dat dit nog nooit met ‘n gelowige gebeur dat God hom bestraf nie maar die werke wat ons doen, dié sal Hy bestraf. En so beloon God ook nie die persoon van die mens nie. Ons gaan vry uit deur genade, maar die werke wat ons doen, sy dit onvolkome, word deur God beloon met genade, asof dit goed was. Dit is wat die begrip ‘geregverdig voor God in Christus’ beteken, nie waar nie, soos die Kategismus my ook leer, dat God my dinge wat ek doen in die geloof as volkome beskou terwyl dit nie so was nie. Sodat in die plek van ‘n bestrawwing oor geloofswerke daar ‘n genadeverkondiging kom.

En toe kom daar ‘n groot stilte.

Die bestrawwing het die wind en die golwe onmiddelik laat lê. Kyk, natuurlik, in die natuur gebeur dit nie so nie. Die golwe is nog lank onstuimig na ‘n storm. Maar onmiddelik gaan lê die wind en die see was stil. Dit is vir ‘n mens, stel ek my voor, net so ‘n verskriklike ondervinding, as die opkom van die storm, die opwel van die onheilsmag, en die plotselinge stilte wat daar kom. En dit is ‘n stilte wat u en ek kan ken as ons weet die Here staan op oor die kwaad; van binne en van buite my en Hy bestraf die fout, die sonde, maar die mens red Hy en bewaar Hy, voer Hy met Hom saam om die raadsplan van God te sien tot stand kom.

Toe die Here die sonde vergewe het, die skuld betaal het, het Hy nie soos ‘n offerdier op ‘n altaar gelê nie, maar regop gehang aan die kruis. Iets om aan te dink. Ook as skuldbetaler het Hy nie gelê of gesit nie; Hy kòn nie lê of sit nie. So het God dit gewil en daarom is die hele gedagte van ‘n altaar as simboliek van die Here se offerande misplaas; die kruis nie. Dit is ‘n Christelike simbool, so meen ek, maar nou het die stilte daar aangebreek van waaruit die Evangelie nou kom groei en klink. Hierdie dissipels sou sekerlik by die eerste mens wat hulle by kom, na hierdie bootrit, vertel het wat daar gebeur het. Vanuit die stilte sê hulle nie net “ons leef!” nie, maar “Hy het die winde bestraf!” en so kom die eerste Evangelie-verkondiging (sonder dat die Bybel dit hoef aan te teken want dit is mense wat daar was) uit hierdie stilte.

En so moet dit ook wees in ‘n mens se gemoed. In die onrus en in die opstuwing van jou gemoed kom die Evangelie nie uit jou lewe nie maar wanneer die rus neergedaal het. En is dit nie vir u ook ‘n treffende gedagte nie, dat, soos wat die Here die sabbatsrus op aarde gemaak het, en dit as ‘n belofte weggelê het, en waar die saamkom van die gemeente by die Woord van God ‘n rusdag is, die Here daarmee die krag gee en die beginpunt van altyd nuwe Evangelie-verkondiging.

Hierdie groot stilte is deur die disipels met verwondering bejeën. In die plek van die angs oor die golwe, is daar nou verwondering oor die stilte. En het dit eers ‘n geestelike belewenis en belydenis geword toe hulle daaroor kon begin praat met ander.

Dit was so dat die mense toe al baie goed van die Here Jesus geweet het. As u nou Mattheus 8 verder lees dan sien u Mattheus het darem, net hierna, van die besetenes van Gadara geskrywe, wat geweet het dit is Jesus, die seun van God, en Hom verjaag het. Die mense van Gadara, so sê ‘n ander Evangelie, het by die verlies van hulle varke, die Here weggejaag; “Gaan weg, u maak ons varke dood!” Terwyl die dissipels vanuit die stilte kon sê: “Hy gee die lewe.”

Daarom, broeders en susters, is dit ons plig en leer die Bybel ons, dat wanneer die Here so deur die vraag en almagsopenbaring en stilte aan ons leer, ons ‘n verantwoordelikheid het om van God se werke te vertel.

Amen.